У рамках чарговага паседжання Клуба «Творчая майстэрня перакладчыка» 02 сакавіка 2022 г. быў арганізаваны круглы стол «Фемінізацыя назваў прафесій і пасад у перакладзе на французскую мову».
Спікеры мерапрыемства студэнты 1 курса спецыяльнасці «Міжнароднае права» Луневіч Карына і Тарасава Ангеліна прааналізавалі асноўныя спосабы ўтварэння новых форм жаночага роду французскай лексікі, якая называюць прафесіі, раскрылі асаблівасці і праблемы фемінізацыі назваў прафесій, звязаныя як з лінгвістычнымі фактарамі, так і з пытаннямі пазіцыі жанчыны ў французскай лінгвакультуры.
Як звяртацца да жанчыны, якая выконвае абавязкі, напрыклад, мэра? Аказваецца, сустракаюцца самыя розныя варыянты – Monsieurlemaire, Madmelemaire, Madmelamaire і нават mairesse. Пры гэтым большасць жанчын-мэраў кажуць аб тым, што ім больш падабаецца зварот "Madamelamaire", а не "Madamelemaire", і ўжо тым больш не "Monsieurlemaire".
Французская акадэмія апублікавала адмысловую справаздачу, прысвечаную фемінізацыі назваў прафесій, пасад, званняў і т. п., у якім прыводзяцца асноўныя спосабы змены назоўніка мужчынскага роду:
- даданне нямога «-e» у канцы слова (напрыклад, professeure, écrivaine, artisane, experte),
- змена суфікса «-er/ère», «-ier/ière», «-ine/ienne», «-in/ine», «-teur/trice» і г.д.,
- словы, якія канчаюцца на "-eur" у мужчынскім родзе, могуць прымаць суфіксы "-euse", "-esse", "-eresse", "-eure" (напрыклад, carreleuse, contrôleuse, entraineuse). Аднак некаторыя словы неахвотна мяняюць сваю форму, напрыклад, docteur, proviseur, professeur.
- даданне суфікса «-esse» – гэты спосаб выкарыстоўваўся на працягу ўжо некалькіх стагоддзяў, так з'явіліся défendresse, notairesse, mairesse. Аднак некаторыя з гэтых слоў сыходзяць з ужытку, напрыклад, doctoresse усё часцей замяняецца словам docteure.
- замена суфікса «-teur» на «-teuse» (acheteuse, rapporteuse), і інш.
Для некаторых слоў асабліва складана абраць форму фемінітыву. Напрыклад, гэта словы «auteur» і «chef». Для першага магчымыя варыянты authoresse, autoresse, autrice, auteure, а для другога — chèfe, chève, cheffesse и cheftaine!
Гаворка ідзе пра апісанне узусу, апісанне змен, якія адбываюцца ў грамадстве і мове. У канчатковым рахунку толькі час пакажа, якія формы прыжывуцца ў мове, а якія – не. Але не звяртаць увагі на гэтыя працэсы нельга, паколькі падобныя змены адбываюцца не толькі ў французскай мове: носьбіты рускай мовы таксама ў апошні час перыядычна чуюць (а часам і ўжываюць) такія словы, як "аўтарка" ці "блогерка" і да т.п.
А. В. Тучынскі, дацэнт кафедры рамана-германскіх моў міжнароднай прафесійнай дзейнасці
{gallery}2022/2022_03_02{/gallery}